Küreselleşme ve Rasyonel İlaç Kullanımı

Main Article Content

Azimet Yalçın Buğdaycı

Abstract

Bu çalışmada, küreselleşme ve rasyonel ilaç kullanımı bağlamında ilaçlarla ilgili koruma yöntemleri patent koruması ve veri koruması kapsamında incelenmiştir.


Buluşlar patent ve faydalı model ile koruma altına alınmaktadır. Patentleri, faydalı modelleri, markaları, coğrafi işaretleri ve tasarımları kapsayan sınai mülkiyet haklarının etkin bir biçimde korunması amacıyla Türkiye’nin de taraf olduğu birçok uluslararası anlaşma gerçekleştirilmiştir.


Fikri ve sınai mülkiyet haklarının tüm üye ülkelerde standart biçimde korunması gerektiğine dair hükümler içeren Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) Anlaşması’nın eki Ticaretle Bağlantılı Fikri Mülkiyet Hakları (TRIPs) Anlaşması gereği Türkiye 1 Ocak 1995 tarihinden itibaren ilaçla ilgili patent başvurularını kabul etmek durumunda kalmıştır. 6 Mart 1995 tarihli ve 1/95 sayılı Türkiye-Avrupa Birliği(AB) Ortaklık Konseyi Kararı (OKK) doğrultusunda, 23 Haziran 1995 tarihli ve 566 sayılı Kanun Hükmünde Kararname  (KHK) ile Türkiye’de hem usul hem de ürün patent korumasının 1 Ocak 1999 tarihinden itibaren başlayacağı hüküm altına alınmıştır. TRIPS’ten kaynaklanan ve patent korumasından farklı bir koruma yöntemi olan veri koruma yükümlülüğü 1995 yılında mevzuatımıza girmiştir. Bu bağlamda, ruhsat almak amacıyla sunulan bilgilerin gizliliği güvence altına alınmıştır. Türkiye, 1 Ocak 2005 tarihinde referans ilaç üreten inovatör firmalara pazarda muafiyet sağlayacak olan 6 yıllık veri imtiyazı uygulamasını yürürlüğe koymuştur.


Patent ve veri koruması Türkiye açısından zorunlu bir uygulama olarak karşımıza çıkmakta olup söz konusu koruma yöntemlerinin tedavi maliyetleri üzerindeki olası olumsuz etkilerinden korunmak amacıyla jenerik ilaç kullanımını destekleyen rasyonel ilaç kullanımının yanı sıra patentli ilaçların paralel ithalatı ve zorunlu lisans altında üretimi teşvik edilmelidir. Jenerik ilaç üretimini teşvik eden ilaç politikalarının uygulanması gerekmekte ve bu bağlamda ilaç endüstrisinin desteklenmesi sağlanmalıdır.

Article Details

Section
Literature Review With Cases