Onkoloji Hemşireleri, Kanser Hastaları ve Hasta Yakınlarının Tamamlayıcı - Alternatif Tedavi Yöntemlerine İlişkin Uygulama ve Tutumlarının Belirlenmesi

  • Filiz Ünal Toprak
  • Neşe Uysal
  • Ayten Şentürk Erenel
  • Sevinç Kutlutürkan

Abstract

Amaç: Tamamlayıcı ve Alternatif Tedaviler (TAT), ülkeden ülkeye ve hastadan hastaya değişen oranlarda görülmekle birlikte yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu yöntemlerin modern tedavi yöntemleri ile birlikte kullanımı konusunda hasta ve sağlık personelinin bilgi ve tutumları önem taşımaktadır. Çalışma, kanser tanısı almış hastaların, hasta yakınlarının ve bu gruba hizmet veren onkoloji hemşirelerinin TAT uygulamalarına yönelik bilgi, tutum ve uygulamalarının belirlemesi amacıyla yapıldı. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı tipteki araştırmanın örneklemini, Şubat-Ağustos 2016 tarihleri arasında bir üniversite hastanesinin Ayaktan Kemoterapi Ünitesi’ne başvuran, kemoterapi almakta olan kanser hastaları ve hastaların birinci derece yakınları ile onkoloji bilim dalında çalışan hemşireler oluşturdu. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler ve varyans analizi testi kullanıldı. Bulgular: Hastaların %40’ının, hasta yakınlarının %39.7’sinin, hemşirelerin %64’ünün günlük yaşamında herhangi bir TAT yöntemi kullandığı belirlendi. Gruplar arası yapılan karşılaştırmada bütüncül sağlık alt boyutunda gruplar arasında anlamlı farklılık olduğu saptandı. Yapılan ikili karşılaştırmalarda hasta ve hemşire arasında bütüncül sağlık alt boyutu ortalama puanları açısından anlamlı fark bulunduğu saptandı. Sonuç: Hasta, hasta yakını ve hemşirelerin çoğunluğunun TAT konusunda bilgi sahibi olmadığı belirlenmekle birlikte her üç grubun günlük yaşamlarında sıklıkla TAT yöntemlerine başvurdukları saptandı. Bütüncül sağlık ortalama puanlarının hastalarda daha düşük olduğu belirlendi. Sağlık alanında, tamamlayıcı ve alternatif tedavi yöntemlerine yönelik eğitimlerin planlanması önerilmektedir.

References

Rojas-Cooley MT, Grant M. Complementary and alternative medicine: oncology nurses' knowledge and attitudes. Oncol Nurs Forum. 2009;36(2):217-24.

Magee K. Herbal therapy: a review of potential health risks and medicinal interactions. Orthod Craniofac Res. 2005;8(2):60-74.

Kav S, Hanoğlu Z, Algier L. Türkiyede Kanserli Hastalarda Tamamlayıcı ve Alternatif Tedavi Yöntemlerinin Kullanımı: Literatür Taraması. UHOD. 2008;18(1):32-38.

Ashikaga T, Bosompra K, O'brien P, Nelson L. Use of complimentary and alternative medicine by breast cancer patients: prevalence, patterns and communication with physicians. Support Care Canc. 2002;10(7):542-8.

Tascilar M, de Jong FA, Verweij J, Mathijssen RH. Complementary and alternative medicine during cancer treatment: beyond innocence. Oncologist. 2006;11(7):732-41.

Altun R, Özden A. Tamamlayıcı ve alternatif tıp. Güncel Gastroenterol Derg. 2004;8(3):231-5.

Barnes PM, Powell-Griner E, McFann K, Nahin RL. Complementary and alternative medicine use among adults: United States, 2002. Semin Integr Med. 2004;2(2):54-71.

Araz A, Harlak H, Meşe G. Sağlık davranışları ve alternatif tedavi kullanımı. TAF Prev Med Bull. 2007;6(2):112-22.

Yavuz M, İlçe AÖ, Kaymakçı Ş, Bildik G, Dıramalı A. Meme kanserli hastaların tamamlayıcı ve alternatif tedavi yöntemlerini kullanma durumlarının incelenmesi. T Klin J Med Sci. 2007;27(5):680-6.

Türk N, Süner A. Hipertansif olgularda non-farmakolojik yöntem ve antihipertansif ilaç kullanımının analizi. Göztepe Tıp Derg. 2008;23(4):133-42.

Adibelli Z, Dilek M, Akpolat T. Lemon juice as an alternative therapy in hypertension in Turkey. Int J Cardiol. 2009;135(2):e58-e9.

Turan N, Öztürk A, Kaya N. Hemşirelikte yeni bir sorumluluk alanı: Tamamlayıcı terapi. Maltepe Üni Hemşire Bilim ve Sanatı Derg. 2010;3(1):93-8.

Kutlu S, Ekmekçi TR, Köşlü A, Purisa S. Dermatoloji polikliniğine başvuran olgularda tamamlayıcı ve alternatif tıp yöntemlerinin kullanımı. T Klin J Med Sci. 2009;29(6):1496-502.

Cindy Wang SY, Yates P. Nurses’ responses to people with cancer who use complementary and alternative medicine. Int J Nurs Pract. 2006;12(5):288-94.

Ernst E. Patient choice and complementary medicine. J Roy Soc Med 2004;97(1):41.

Brown J, Cooper E, Frankton L, Steeves-Wall M, Gillis-Ring J, Barter W, et al. Complementary and alternative therapies: Survey of knowledge and attitudes of health professionals at a tertiary pediatric/women's care facility. Compl Ther Clin Pract. 2007;13(3):194-200.

Erci B. Attitudes towards holistic complementary and alternative medicine: a sample of healthy people in Turkey. J Clin Nurs. 2007;16(4):761-8.

Hyland ME, Lewith GT, Westoby C. Developing measure of attitudes: the holistic complementary and alternative medicine questionnaire. Complement Ther Med. 2003;11:33-38.

Boon HS, Olatunde F, Zick SM. Trends in complementary/alternative medicine use by breast cancer survivors: comparing survey data from 1998 and 2005. BMC Wom Health. 2007;7(4):1-7.

Kurt H, Keşkek ŞÖ, Çil T, Canataroğlu A. Meme kanserli hastalarda tamamlayıcı/alternatif tedavi kullanımı. Turk Onkol Derg. 2013;28(1):10-5.

Bernstein BJ, Grasso T. Prevalence of complementary and alternative medicine use in cancer patients. Oncology (Williston Park, NY). 2001;15(10):1267-72; discussion 1272-8, 1283.

Von Gruenigen V, White L, Kirven M, Showalter A, Hopkins M, Jenison E. A comparison of complementary and alternative medicine use by gynecology and gynecologic oncology patients. Int J Gynecol Canc. 2001;11(3):205-9.

Verhoef MJ, Balneaves LG, Boon HS, Vroegindewey A. Reasons for and characteristics associated with complementary and alternative medicine use among adult cancer patients: a systematic review. Integr Cancer Ther. 2005;4(4):274-86.

Upchurch DM, Chyu L. Use of complementary and alternative medicine among American women. Women Health Iss. 2005;15(1):5-13.

Pud D, Kaner E, Morag A, Ben-Ami S, Yaffe A. Use of complementary and alternative medicine among cancer patients in Israel. Eur J Oncol Nurs. 2005;9(2):124-30.

Scott JA, Kearney N, Hummerston S, Molassiotis A. Use of complementary and alternative medicine in patients with cancer: a UK survey. Eur J Oncol Nurs. 2005;9(2):131-7.

DeKeyser FG, Cohen BB, Wagner N. Knowledge levels and attitudes of staff nurses in Israel towards complementary and alternative medicine. J Adv Nurs. 2001;36(1):41-8.

Richardson MA, Sanders T, Palmer JL, Greisinger A, Singletary SE. Complementary/alternative medicine use in a comprehensive cancer center and the implications for oncology. J Clin Oncol. 2000;18(13):2505-14.

Hayes KM, Alexander IM. Alternative therapies and nurse practitioners: knowledge, professional experience, and personal use. Holistic Nurs Pract. 2000;14(3):49-58.

Gürün MS. Bitkisel Tıp. Ankem Derg. 2004;18(2):133-6.

Tovey P, Broom A. Oncologists’ and specialist cancer nurses’ approaches to complementary and alternative medicine and their impact on patient action. Soc Sci Med. 2007;64(12):2550-64.

Kersten P, White PJ, Tennant A. Construct validity of the holistic complementary and alternative medicines questionnaire (HCAMQ)-An investigation using modern psychometric approaches. Evid Based Complement Alternat Med. 2011;1-8.

Published
2019-06-21
Section
Original Research