Akut Lösemili Çocuklarda Antrasiklin Kullanımına Bağlı Kardiyotoksisitenin Değerlendirilmesi

  • Burcu Biral
  • Zühre Kaya GAZI UNIVERSITY MEDICAL SCHOOL DEPARTMENT OF PEDIATRIC HEMATOLOGY, BESEVLER, ANKARA
  • Deniz Oguz
  • Ulker Kocak
  • İdil Yenicesu
  • Turkiz Gürsel

Abstract

Giriş: Akut lösemiden kurtulan çocukların uzun dönem izlemlerindeki en büyük sorun, kemoterapilere bağlı gelişen organ toksisitesidir. Antrasiklin kullanımına bağlı gelişen toksisite en önemli morbidite ve mortalite nedenlerinden biridir. Biz de kliniğimizde son 10 yılda tanı ve tedavi almış akut lösemili olguların, akut, erken ve geç dönem antrasiklin toksisitesini değerlendirmek için farklı zamanlarda yapılan ekokardiyografik (eko) verilerini inceledik. Yöntem:Çalışmamızda BFM-95 protokolüne göre tedavi edilen 80 ALL’li, MRC-12 protokolüne göre tedavi edilen 21 AML’ li olgunun tedavi öncesi (T0) ve tedavi sonrası 3-6. aylar (T1), 6-12. aylar (T2), 12-24. aylar (T3) arası ile 24. ay (T4) sonrası farklı zamanlarda yapılan eko verileri ve risk faktorleri ile 21 sağlıklı kontrolun eko verileri kaydedildi. Bulgular: Tedavi sonrası hiçbir olguda akut dönemde kardiyak toksisite izlenmedi. Tedavi sonrası erken dönemde mitral E/A-velosite (vel), trikuspid E/A-vel değerlerinin kontrol grubu değerlerine göre azalmaya başladığı, tedavinin 1. yılından sonra mitral E/A-vel, trikuspid E/A-vel, ejeksiyon fraksiyonu ve fraksiyonel kısalma parametrelerinde tedavi öncesi ve kontrol grubu değerlerine göre istatistiksel azalma saptanmıştır (p<0.05). Uzun süreli izlemde toksisite gelişen %10-15 olgunun ise 550mg/m2 den fazla antrasiklin tedavisi alan ve relaps AML’li olgular olduğu tespit edilmiştir. Sonuç: Araştırmamız, akut lösemili olguların uzun dönem izleminde toksisite evrelemesinde kullanılan eko’nun halen ilk sırada tercih edilecek ucuz ve noninvaziv bir tetkik olduğuna işaret etmektedir.

References

Kocak U, Gursel T, Kaya Z, et al. ALL-BFM 95 treatment in Turkish children with acute lymphoblastic leukemia—experience of a single center. Pediatr Hematol Oncol 2012; 29:130-40.

Mulrooney, DA, Yeazel MW, Kawashima T, et al. Cardiac outcomes in a cohort of adult survivors of childhood and adolescent cancer: retrospective analysis of the Childhood Cancer Survivor Study cohort. BMJ 2009;339: b4606.

Zito C, Longobardo L, Cadeddu C, Monte I, Novo G, Dell’Oglio S et al. Cardiovascular imaging in the diagnosis and monitoring of cardiotoxicity: role of echocardiography. J Cardiovasc Med 2016;17:e35-44.

Lipshultz SE, Alvarez JA, Scully RE. Antracycline associated cardiotoxicity in survivors of childhood cancer. Heart 2008;94:525-33.

Rathe M, Carlsen NL, Oxhoj H. Late cardiac effecs of antracycline containing therapy for childhood acute lymphoblastic leukemia. Pediatr Blood Cancer 2007;48:663-7.

Bayram C, Cetin I, Tavil B, et al. Evaluation of cardiotoxicity by tissue Doppler imaging in childhood leukemia survivors treated with low dose anthracycline.Pediatr Cardiol 2015;36:862-6

Kocabaş A, Kardelen F, Ertug H, et al. Assessment of early-onset chronic progressive anthracycline cardiotoxicity in children: different response patterns of right and left ventricles. Pediatr Cardiol 2014;35:82-8.

Ganame J, Claus P, Eyskens B, et al. Acute cardiac functional and morphological changes after anthracycline infusions in children. Am J Cardiol 2007;99:974-7.

Agha H, Shalaby L, Attia W, et al. Early ventricular dysfunction after anthracycline chemotherapy in children. Pediatr Cardiol 2016;37:537-44.

Abosoudah, Ibraheem, Greenberg ML, Ness KK, et al. Echocardiographic surveillance for asymptomatic late‐onset anthracycline cardiomyopathy in childhood cancer survivors. Pediatr Blood Cancer 2011;57:467-72.

Haddy TB, Mosher RB, Reaman GH. Late effects in long-term survivors after treatment for childhood acute leukemia. Clin Pediatr 2009;48:601-8.

Temming P, Qureshi A, Hardt J, et al.Prevalence and predictors of anthracycline cardiotoxicity in children treated for acute myeloid leukaemia: retrospective cohort study in a single centre in the United Kingdom. Pediatr Blood Cancer 2011;56:625-30.

Published
2018-03-15
Section
Original Research