Bir Üniversite Hastanesinde Yataklı Servislerde Çalışan Hemşirelerin Maneviyat ve Manevi Bakıma İlişkin Algıları

  • Feride Ercan Gazi Üniversitesi, Ankara
  • Gülşah Körpe İstanbul Medipol Üniversitesi
  • Satı Demir Gazi Üniversitesi, Ankara

Abstract

Amaç: Tanımlayıcı tipteki bu araştırma, yetişkin yataklı servislerde çalışan hemşirelerin maneviyat ve manevi bakıma ilişkin algılarının belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Araştırmanın örneklemini bir üniversite hastanesinde çalışan 132 hemşire oluşturmuştur. Veriler Hemşire Bilgi Formu, Maneviyat ve Manevi Bakım Dereceleme Ölçeği (MMBÖ) ile Şubat-Eylül 2015 tarihleri arasında toplanmıştır. Bulgular: Hemşirelerin yaş ortalaması 30.65±6.00 (min=19; max=55), %90.2’si kadın, %62.1’i evli ve %84.9’u lisans mezunudur. Hemşirelerin %46.2’si dahili birimlerde, %91.7’si servis hemşiresi olarak ve %34.8’i 4 yıl ya da daha az süredir çalışmaktadır. Hemşirelerin %68.9’u manevi bakım hakkında bilgi sahibidir; %51.6’sı bu bilgiyi yeterli bulmaktadır. Hemşirelerin %46.2’si manevi bakım vermediğini ve zaman, personel ve bilgi eksikliğinin manevi bakımın verilmesini engellediğini bildirmiştir. Hemşirelerin %90.2’si manevi boyutları fark etmek için eğitimin gerekli olduğunu belirtmiştir. Hemşirelerin MMBÖ puan ortalaması 3.69±0.40 (min=2.76;max=4.59)’dır. Manevi bakım bilgisini yeterli bulan hemşirelerin MMBÖ puan ortalaması daha yüksektir. Çalışma yılı arttıkça dinsellik alt boyutuna ilişkin maneviyat ve manevi bakım algısı da artmaktadır. Sonuç: Bu bulgular hemşirelerin manevi bakıma ilişkin bilgilerinin yetersizliği, bu konuda eğitime gereksinim duyulduğunu ve klinikte personel sayısının arttırılmasının manevi bakım açısından önemli olduğunu göstermektedir.

Author Biographies

Feride Ercan, Gazi Üniversitesi, Ankara
Sağlık Bilimleri Fakültesi, Hemşirelik Bölümü, Ruh Sağlığıve Hastalıkları Hemşireliği
Gülşah Körpe, İstanbul Medipol Üniversitesi
Sağlık Bilimleri Fakültesi, Hemşirelik Bölümü
Satı Demir, Gazi Üniversitesi, Ankara
Sağlık Bilimleri Fakültesi, Hemşirelik Bölümü, Ruh Sağlığıve Hastalıkları Hemşireliği

References

Clarke J. A critical view of how nursing has defined spirituality. J Clin Nurs. 2009; 18: 1666-1673.

Ergül Ş, Bayık A. Hemşirelik ve manevi bakım. CÜ Hemşirelik Yüksekokulu Derg. 2004; 8: 37-45.

McSherry W. The principal components model: a model for advancing spirituality and spiritual care within nursing and health care practice. J Clin Nurs. 2006; 15: 905–17.

Öz F. İnsan, spiritüel gereksinimler ve hemşirelik. MN Klinik Bilimler & Doktor 2004; 10: 350-8.

Çetinkaya B, Altundağ S, Azak A. Spiritüel bakım ve hemşirelik ADÜ Tıp Fakültesi Derg. 2007; 8: 47–50.

McSherry W, Jamieson S. An online survey of nurses’ perceptions of spirituality and spiritual care. J Clin Nurs. 2011; 20: 1757-67.

McSherry W, Cash K, Ross L. Meaning of spirituality: implications for nursing practice. J Clin Nurs. 2004; 13: 934–41.

Kostak M. Hemşirelik bakımının spiritüel boyutu. Fırat Sağlık Hizmetleri Derg. 2007; 2: 105-15.

McEwen M. Spiritual nursing care: State of the art. Holist Nurs Pract. 2005; 19: 161–8.

Çetinkaya B, Altundağ S, Azak A. Spiritüel bakım ve hemşirelik. ADÜ Tıp Fakültesi Derg. 2007; 8: 47-50.

Govier I. Spiritual care in nursing: a systematic approaach, Nurs Stand. 2000: 14: 32-6.

Aştı N, Pektekin A, Adana F. Cerrahi hemşirelik bakımının manevi boyutu. İstanbul Üniversitesi F.N.H.Y.O. Derg. 2005; 13: 27-34.

Baldacchıno DR, Draper P. Spiritual coping strategies: a review of the nursing research literature. J Adv Nurs. 2001; 34: 833-41.

Daştan BN, Buzlu S. Meme kanseri hastalarında maneviyatın etkileri ve manevi bakım. Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanat Derg.; 3: 73-8.

Puchalki CM. The role of spirituality in health care. BUMC (Baylor Univarsity Medical Center) Proceedings; 14: 352-7.

Kociszewski C. Spiritual care: a phenomenologic study of critical care nurses. Heart Lung. 2004; 33(6): 401–411.

Wong KF, Yau SY. Nurses’ experiences in spirituality and spiritual care in Hong Kong. Appl Nurs Res. 2010; 23: 242–4.

Sawatzky R, Pesut B. Attributes of spiritual care in nursing practice. J Holist Nurs. 2005; 23: 19-23.

Kostak MA. Hemşirelik bakımının spiritüel boyutu. Fırat Sağlık Hizmetleri Derg. 2007; 2: 105-15.

Eğlence R, Şimşek N. Hemşirelerin maneviyat ve manevi bakım hakkındaki bilgilerinin değerlendirilmesi. ACU Sağlık Bil Derg. 2014; 5: 48-53.

McSherry W, Draper P, Kendrick D. The comstruct validity of a rating scale designed to assess spirituality and spiritual care. Int J Nurs Stud. 2002; 39: 723-734.

Ergül S¸ Temel AB. Validity and reliability of ‘The spirituality and spiritual care rating scale’ Turkish version. Journal of Ege University School of Nursing 2007; 23: 75–87.

Büssing A, Koenig HG. Spiritual needs of patients with chronic diseases. Religions 2010; 1: 18–27.

Vincensi BB, Burkhart L. Development and Psychometric Testing of New Instruments to Assess Nurse Practitioners’ Provision of Spiritual Care. J Holist Nurs. 2014: 0898010114544302.

Hall J. Spirituality at the beginning of life. J Clin Nurs. 2006; 15: 804–10.

Kavas E, Kavas N. Hastalarda Manevi Bakım İhtiyacı’’konusunda Doktor, Ebe Ve Hemşirelerin Manevi Destek Algısının Belirlenmesi: Denizli Örneği. Electronic Turkish Studies 2010; 10: 449-60.

Edwards A, Pang N, Shiu V, Chan C. The understanding of spirituality and the potential role of spiritual care in end-of-life and palliative care: a meta-study of qualitative research. Palliat Med. 2010; 24: 753-70.

Bhatnagar S, Noble S, Chaturvedi SK. Gielen J. Development and psychometric assessment of a spirituality questionnaire for Indian Palliative Care Patients. Indian J Palliat Care. 2016; 22: 9-18.

Yılmaz M, Okyay N. Hemşirelerin maneviyat ve manevi bakıma ilişkin düşünceleri. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Derg. 2009; 11: 42-52.

Çetinkaya B, Azak A, Dundar SA. Nurses’perceptıons Of Spırıtualıty And Spırıtual Care. Aust J Adv Nurs. 2013; 31: 5-10.

Wong KF, Lee LY, Lee JK. Hong Kong enrolled nurses' perceptions of spirituality and spiritual care. Int Nurs Rev. 2008; 55: 333-40.

Strang S, Strang P, Ternestedt M. Spiritual needs as defined by Swedish nursing staff. J Clin Nurs. 2002; 11: 48–57.

Lundmark M. Attitudes to spiritual care among nursing staff in a Swedish oncology clinic. J Clin Nurs. 2006; 15: 863–74.

Baldacchino DR. Nursing competencies for spiritual care. J Clin Nurs. 2006; 15: 885-96.

Ross L. Spiritual care in nursing: an overview of the research to date. J Clin Nurs. 2006; 15: 852-62.

Van Leeuwen R, Tıesınga L, Post D, Jochemsen H. Spiritual care: implications for nurses’ professional responsibility. J Clin Nurs. 2006; 15: 875–84.

Chew BW, Tiew LH, Creedy DK. Acute care nurses’ perceptions of spirituality and spiritual care: an exploratory study in Singapore. J Clin Nurs. 2016; 25: 2520-7.

Yılmaz M. Holistik Bakımın Bir Boyutu: Spiritualite, Doğası Ve Hemşirelikle İlişkisi. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Derg. 2011; 14:61-70.

Como JM. Spiritual practice: A literatüre review related to spiritual health and health outcomes. Holist Nurs Pract. 2007; 21: 224–36.

Özbaşaran F, Ergul S, Temel AB, Aslan GG, Coban A. Turkish nurses’ perceptions of spirituality and spiritual care. J Clin Nurs. 2011; 20: 3102–10.

Kostak MA, Çelikkalp Ü, Demir M. Hemşire ve ebelerin maneviyat ve manevi bakıma ilişkin düşünceleri. Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanatı Derg. 2010; Sempozyum Özel Sayısı: 218-25.

McSherry W, Ross L. Dilemmas of spiritual assessment: considerations for nursing practice. J Adv Nurs. 2002; 38: 479-88.

Published
2017-12-22
Section
Original Research