Sağlık Personelinin Anne Sütü Bankalarına İlişkin Bilgi ve Görüşlerinin Belirlenmesine Yönelik Çok Merkezli Bir Çalışma

  • Ayten Şentürk Erenel Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi
  • Filiz Ünal Toprak Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi
  • Zehra Gölbaşı Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi
  • Sıdıka Pelit Aksu Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi
  • Esra Arslan Gürcüoğlu Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi
  • Tuba Uçar İnönü Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi
  • Gülşen Vural Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi

Abstract

Amaç: Bebeklerin her hangi bir nedenle annelerinin sütü ile beslenemediği durumlarda kullanılabilecek en ideal kaynaklardan birisi banka sütü olup, anne sütü ile beslenmenin sürdürülmesinde sağlık personelinin bilgi ve görüşleri önemlidir. Bu nedenle çalışma, Doğum-Kadın Sağlığı ve Çocuk Sağlığı alanlarında çalışan hemşire, ebe ve hekimlerin anne sütü bankalarına ilişkin bilgi ve görüşlerinin belirlenmesi amaçlanmaktadır.Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı olarak Ankara ve Malatya’da yapılmıştır. Örneklem, uygulamanın yapıldığı birimlerde görevli,  çalışma hakkında aydınlatılmış onamları alınmış toplam 344 hemşire, ebe ve hekiminden oluşmuştur. Veriler, araştırmacılar tarafından geliştirilen form kullanılarak, Şubat-Ekim 2014 tarihleri arasında toplanmıştır.Bulgular: Katılımcıların % 49,7’si 21-30 yaş arasında, % 64,5’i lisans mezunu, %50,3’ü hemşire, %23.0’ı hekimdir. Anne sütü bankalarına ilişkin hemşirelerin bilgi puan ortalaması 3.39±2.40, ebelerin 3.33±1.84, hekimlerin 5.50±2.56 olup, hekimlerin bilgi puan ortalaması hemşireler ve ebelerin puan ortalamasından anlamlı düzeyde yüksektir (p<0.05).  Hemşirelerin tutum puan ortalaması   (n=173)=27.02±6.34, ebelerin (n=92)=24.29±5.98 ve hekimlerin (n=79)=30.91±6.14’dir. Hemşirelerin tutum puan ortalamasının ebelerden istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek (p<0.05), hekimlerin tutum puan ortalamasının ise hem hemşirelerden hem de ebelerden anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p<0.05). Katılımcıların anne sütü bankaları ile ilgili bilgi puan ortalamaları ile tutum puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde pozitif yönde bir ilişki vardır  (r=0.597, p=0.000).Sonuç: Sağlık personelinin konu ile ilgili bilgilendirilmesinin sağlanması ve Türkiye’de anne sütü bankalarının kurulması önündeki engellerin kaldırılması konusunda adımlar atılması önerilmektedir.   

References

Kelleher SL, Lonnerdal B. Immunological activities associated with milk. Advances in Nutritional Research 2001; 10: 39-65.

Spear HJ. Breastfeeding & support. AWHONN Lifelines 2005; 9: 181-3.

American Academy of Pediatrics. Section on breastfeeding, breastfeeding and the use of human milk. Pediatrics 2005; 115: 496-506.

Samur G. Anne Sütü. Ankara: T.C. Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Beslenme ve Fiziksel Aktiviteler Daire Başkanlığı 2008.

Arslanoğlu S, Zeigler EE, Moro GE, and the WAMP Working Group on Nutrition. Donor human milk in preterm infant feeding: evidence and recomendations. Journal of Perinatal Medicine 2010; 38: 347-51.

WHO/UNICEF, Emzirmenin korunması, özendirilmesi ve desteklenmesi. Ankara, Ajans, Türk Matbaacılık, 2009, ss.10-12.

Innocenti Declaration. 1990. On infant and young child feding (cited 10.10.2014). Available from: URL:http://innocenti15.net/declaration.pdf.pdf.

Oddy W, Sly P, de Klerk NH, Landau L, Kendall G, Holt P at al. Breast feeding and respiratory morbidity in infancy: a birth cohort study. Archives of Disease in Childhood 2003; 88: 224-48.

Giray H. Anne Sütü İle Beslenme, Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 2004; 13: 12.

Schack-Nielsen L, Michaelsen KF. Breast feeding and future health. Current Opinion on Clinical Nutrition Metabolic Care 2006; 9: 289-96.

Anne Sütü ile Besleme El Kitabı, On dokuz Mayıs Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Hemşirelik Hizmetleri Müdürlüğü, 2008, Erişim Tarihi (10.10.2014). Available from: URL: http://hastane.omu.edu.tr/bebekdostuhastane/anne-sutu-ile-besleme-elkitabi.pdf,

Alpınar A, Torun E, Özkaya E, Uzuner S, Erenberk U. Anne sütü ve mama ile beslenen süt çocuklarında toplam antioksidan düzeylerinin karşılaştırılması. Türk Pediatri Arşivi 2012; 47: 95-8.

Coutsoudis A, Bentley J. Infant feeding in public health nutrition. In: Gibney MJ, Margetts MB, Kearney JM, Arab L, editors. Blackwell Publishing Company, Oxford; 2004. p.264-82.

Demirtaş B. Türkiye’de anne sütü bankaları olmalı mı?. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi 2011; 14: 73-7.

Gürol A, Özkan H, Çelebioğlu A. Turkish women’s knowledge and views regarding mothers milk banking. Collegian 2013; 21: 239-44.

Gribble KD. Peer-to-peer milk donors’ and recipients’ experiences and perceptions of donor milk banks. Journal of Obstetric Gynecologic and Neonatal Nursing 2013; 42: 451-61.

Jones F. History of North American donor milk banking: one hundred years of progress. Journal of Human Lactation 2003; 19: 313-18.

Büyükcan T. Anne sütü bankacılığı ve çeşitli ülke uygulamaları. Türkiye Büyük Millet Meclisi Aylık Bülteni 2013; 189: 28-30.

Kennaugh J, Lockhart-Borman L. The increasing importance of human milk banks. e-Journal of Neonatology Research 2011; 1: 119-125

Mackenzie C, Javanparast S, Newman L. Mothers’ knowledge of and attitudes toward human milk banking in South Australia: a qualitative study. Journal of Human Lactation 2013; 29: 222-9.

Khuffash AE, Unger S. The concept of milk kinship in Islam: issues raised when offering preterm infants of muslim families donor human milk. Journal of Human Lactation 2012; 28: 125-6.

Yaman A. İslam hukukuna özgü bir kurum süt akrabalığı (cited 15.02.2015). Available from: URL: http://www.ilahiyat.konya.edu.tr/indir.php?b=4&dfa=0062328001222166153&dga=13ayaman55-68.pdf.

Ekşioğlu A, Yeşil Y, Turfan EÇ. Annelerin süt bankası hakkındaki görüşleri: İzmir örneği. Türk Pediatri Arşivi 2015; 50: 83-9.

Aykut M, Yılmaz M, Balcı E, Sağıroğlu M, Gün İ, Öztürk A. Annelerin sütannelik ve anne sütü bankası konusunda bilgi tutum ve davranışları. 15. Ulusal Halk Sağlığı Kongresi, Uludağ Üniversitesi 2012, Bursa.

Lam EY, Kecskés Z, Abdel-Latif ME. Breast milk banking: Current opinion and practice in Australian neonatal intensive care units. Journal of Paediatrics and Child Health 2012; 48(9): 833-839.

Gibbins S, Wong SE, Unger S, O’Conner D. Donor human milk for preterm infants: Practice considerations. Journal of Neonatal Nursing 2013; 19: 175-81.

De Silva, A, Jones PW, Spencer SA. Does human milk reduce infection rates in preterm infants? A systematic review. Archives of Disease in Childhood Fetal and Neonatal Edition 2004; 89: 509-13.

Simmer K, Hartmann B. The knowns and unknowns of human milk banking. Early Human Development 2009; 85: 701-4.

Orloff SL, Wallingford JC, McDougal JS. Inactivation of human immunodeficiency virus type I in human milk: effects of intrinsic factors in human milk and of pasteurization. Journal of Human Lactation 1993; 9: 13-7.

Hamprecht K, Maschmann J, Muller D, Dietz K, Besenthal I, Goelz, R. at al. Cytomegalovirus (CMV) inactivation in breast milk: reassessment of pasteurization and freeze-thawing. Pediatric Research 2004; 56: 529-35.

Kim JH, Unger S. Canadian Paediatric Society, Nutrition and Gastroenterology Committee. Human milk banking. Paediatr Child Health 2010; 15: 595-8.

Quigley MA, Henderson G, Anthony MY, Mc Guire W. Formula milk versus donor breast milk for feeding preterm or low birth weight infants. Cochrane Database Systematic Review 2007; 4: CD002971.

Published
2017-03-29
Section
Original Research