İnme Sonrası Hemiplejik Omuz Ağrılı Hastalarda Kantitatif Yöntemle Belirlenen Glenohumeral Subluksasyonun Klinik Değişkenlerle İlişkisi

  • İlke Coşkun Benlidayı
  • Selen Özgözen
  • Rengin Güzel

Abstract

Amaç: Bu çalışmanın amacı, inme sonrası hemipleji hastalarında glenohumeral subluksasyonun klinik değişkenlerle ilişkisinin değerlendirilmesidir. “Hemiplejik hastalardaki omuz subluksasyonu; spastisite, motor iyileşme ve ambulatuvar durum ile ilişkilidir” hipotezinin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Yöntemler: İnme sonrası hemipleji tanılı hastalardan, omuz ağrısı nedeniyle anteroposterior omuz radyografisi çekilmiş olanlar çalışmaya dahil edildi. Retrospektif olarak dizayn edilen bu çalışmada, hastaların elektronik veri tabanındaki ve dosyalarındaki verilerinden demografik özellikleri (yaş, cinsiyet), hastalık süreleri, fonksiyonel ambulasyon skalaları (FAS), üst ekstremite için Brunnstrom motor iyileşme seviyeleri ve Modifiye Ashworth Skalası'na (MAS) göre spastisite evreleri kaydedildi. Muayene verilerinden klinik GHS tanısı alıp almadıkları not edildi. GHS saptanan hastalarda, muayeneleri ile eş zamanlı çekilmiş olan anteroposterior omuz radyografilerinde vertikal ve horizontal mesafeler ölçüldü. Klinik değişkenler ile GHS arasındaki ilişki değerlendirildi. Bulgular: Omuz ağrısı nedeniyle anteroposterior omuz grafisi çekilmiş olan, toplam 47 hemipleji hastasının sistem verisine ulaşıldı. Dışlama kriterlerinden sonra, yaş ortalaması 66,2±12,1 yıl olan 41 hasta istatistiksel analize dahil edildi. Hastaların 22’sinde (%53,7) GHS mevcuttu. Subluksasyon oranı Brunnstrom kategori I’de (Brunnstrom 1-3), kategori II’deki (Brunnstrom 4-6) hastalara göre anlamlı olarak daha fazlaydı (p<0,05). Hastalar spastisite düzeyine göre iki gruba kategorize edildiğinde [kategori I (MAS 0-2) ve kategori II (MAS 3-4)], iki grup arasında subluksasyon açısından fark bulunmadı (p>0,05). Non-fonksiyonel (FAS 0-2) ve fonksiyonel (FAS 3-5) ambulasyona sahip hastalarda subluksasyon oranları benzerdi (p>0,05). GHS'li hastalarda, vertikal ve horizontal mesafeler, FAS ve MAS kategorisine göre değişim göstermezken (p>0,05), Brunnstrom kategori II’de, istatistiksel analiz için yeterli hasta sayısına ulaşılamadığından karşılaştırmalı analiz yapılamadı. Sonuç: İnme sonrası hemipleji hastalarında, GHS varlığı, motor iyileşme seviyesiyle ilişkili olmakla birlikte, ambulasyon ve spastisite düzeyinden bağımsızdır. Subluksasyon olan hastalarda, ambulasyon ve spastisite düzeyinin subluksasyonun kantitatif ölçümleri üzerine etkisi olduğu gösterilememiştir.

References

Turner-Stokes L, Jackson D. Shoulder pain after stroke: a review of the evidence base to inform the development of an integrated care pathway. Clin Rehabil 2002; 16: 276-98.

Paci M, Nannetti L, Rinaldi LA. Glenohumeral subluxation in hemiplegia: An overview. J Rehabil Res Dev 2005; 42: 557-68.

Paci M, Nannetti L, Taiti P, Baccini M, Rinaldi L. Shoulder subluxation after stroke: relationships with pain and motor recovery. Physiother Res Int 2007; 12: 95-104.

Van Langenberghe HV, Hogan BM. Degree of pain and grade of subluxation in the

painful hemiplegic shoulder. Scand J Rehabil Med 1988; 20: 161-6.

Kumar P, Cruziah R, Bradley M, Gray S, Swinkels A. Intra-rater and inter-rater reliability of ultrasonographic measurements of acromion-greater tuberosity distance in patients with post-stroke hemiplegia. Top Stroke Rehabil. 2016;23:147-53.

Kumar P, Chetwynd J, Evans A, Wardle G, Crick C, Richardson B. Interrater and intrarater reliability of ultrasonographic measurements of acromion-greater tuberosity distance in healthy people. Physiother Theory Pract. 2011;27:172-5.

Park GY, Kim JM, Sohn SI, Shin IH, Lee MY. Ultrasonographic measurement of shoulder subluxation in patients with post-stroke hemiplegia. J Rehabil Med 2007; 39: 526-30.

Holden MK, Gill KM, Magliozzi MR. Gait assessment for neurologically impaired patients: Standards for outcome assessment. Phys Ther. 1986; 66(10): 1530-1539.

Bohannon RW, Smith MB. Interrater reliability of a modified Ashworth scale of muscle spasticity. Phys Ther 1987; 67: 206-7.

Brunnstrom S. Motor testing procedures in hemiplegia: based on sequential recovery stages. Phys Ther 1966; 46: 357-75.

Brooke MM, de Lateur BJ, Diana-Rigby GC, Questad KA. Shoulder subluxation in hemiplegia: effects of three different supports. Arch Phys Med Rehabil 1991; 72: 582-6.

Dajpratham P, Sura P, Lektrakul N, Chanchairujira G. Efficacy of shoulder slings in shoulder subluxation of stroke patients. J Med Assoc Thai 2006; 89: 2050-5.

Snels IA, Beckerman H, ten Kate JJ, Lankhorst GJ, Bouter LM. Measuring subluxation of the hemiplegic shoulder: reliability of a method. Neurorehabil Neural Repair 2001; 15: 249-54.

Huang SW, Liu SY, Tang HW, Wei TS, Wang WT, Yang CP. Relationship between severity of shoulder subluxation and soft-tissue injury in hemiplegic stroke patients. J Rehabil Med 2012; 44: 733-9.

Gilgil E, Tuncer T. İnmeli hastalarda omuz subluksasyonunun spastisite ile ilişkisi. Ege Fiz Tıp ve Reh Derg 2002; 7: 113-6.

Hesse S, Herrmann C, Bardeleben A, Holzgraefe M, Werner C, Wingendorf I, Kirker SG. A new orthosis for subluxed, flaccid shoulder after stroke facilitates gait symmetry: a preliminary study. J Rehabil Med 2013; 45: 623-9.

Zorowitz RD, Hughes MB, Idank D, Ikai T, Johnston MV. Shoulder pain and subluxation after stroke: correlation or coincidence? Am J Occup Ther 1996; 50: 194-201.

Pop T. Subluxation of the shoulder joint in stroke patients and the influence of selected factors on the incidence of instability. Ortop Traumatol Rehabil 2013; 15: 259-67.

Huang YC, Liang PJ, Pong YP, Leong CP, Tseng CH. Physical findings and sonography of hemiplegic shoulder in patients after acute stroke during rehabilitation. J Rehabil Med 2010; 42: 21-6.

Kızıl R. Hemiplegic Shoulder Pain; Frequency and Related Factors. Journal of Neurological Sciences (Turkish) 2009; 26: 206-13.

Zorowitz RD. Recovery patterns of shoulder subluxation after stroke: a six-month follow-up study. Top Stroke Rehabil 2001; 8: 1-9.

Paci M, Nannetti L, Taiti P, Baccini M, Rinaldi L. Shoulder subluxation after stroke: relationships with pain and motor recovery. Physiother Res Int 2007; 12 : 95-104.

Lee JH, Jeon WH, Jeong HJ, Kim GC, Sim YJ. Factors associated with post stroke shoulder subluxation. Kosin Medical Journal 2015; 30: 59-67.

Published
2018-09-22
Section
Original Research